Rituelen. Waarom we niet zonder kunnen.”

Rituelen. Waarom we niet zonder kunnen.”

Prof em. H. De Dijn, Epistemoloog en Cultuurfilosoof

 

De wetenschappelijke ontdekkingen uit de 17de eeuw toonden een nieuwe werkelijkheid en ondermijnden het bestaande wereldbeeld. De nieuwe fysica hing samen met een nieuwe waarheid. Deze nieuwe rationaliteit bedreigde de traditionele kennis. Mythen en riten leken niet langer aan de nieuwe waarheidscriteria te beantwoorden.

Moderne denkers ontwikkelden 3 verschillende denkrichtingen om te voldoen aan de intellectuele uitdagingen die deze nieuwe fysica stelde. Enkelen pleitten voor een volledig nieuwe ethiek in het verlengde van de nieuwe fysica (bv. Spinoza). De meesten trachtten de bestaande metafysica aan te passen door de oude fysica te vervangen door de nieuwe fysica en daarbij de nieuwe rationaliteit aan te wenden (Descartes, Kant en navolgers). Anderen stelden de leefwereld centraal en achtten het niet nodig ethiek en religie aan de nieuwe fysica aan te passen (Hume, Wittgenstein…).

Volgens hen gaat het in ethiek en religie niet zozeer om waarheid in de fysische zin van het woord, maar in de eerste plaats om leefregels gebaseerd op eeuwenoude tradities.


top